Month: October 2023

Ուսումնական աշուն

October 31, 2023

Մեր գյուղը գտնվում է Հրազդանի համայնքում։ Այնտեղ բավականին բնակչություն կա։
Հիմնականում զբաղվում են հողագործությամբ և անասնապահությամբ, Քաղսի գյուղը
պատկանում է Հրազդան համայնքին։ Այնտեղ են ապրում տատիկիս եղբոր ընտանիքը,
մենք երբեմն գնում ենք իրենց տուն։ Օգտվում ենք նրանց այգու բարիքներից։

«Քաղսի» անվան մեկնաբանությունները բավականաչափ հակասական են, քանի որ Քաղսին չի պատկանում այն գյուղերի շարքին, որոնք 1928 թվականից հետո նոր բնակիչների կողմից նոր անուններ են ստացել։ Ջուրը, որից օգտվել են բնակիչները, բավականաչափ սառը և հագեցնող է եղել, այն անվանել են «քաղցր», այստեղից էլ՝ գյուղի անվանումը։

Թեև մեկ այլ պնդմամբ «քաղց» բառից է առաջացել գյուղի անվանումը, սակայն սա այնքան էլ հավանական չի կարելի համարել, քանի որ տարածաշրջանում ամենից շատ անասնագլխաքանակ և շատ հողեր ունեցել է Քաղսին։ «Աշխարհացույցում» հիշատակվող «քաղս» բառաձևն առավել արժանահավատ է թվում։ Այն նշանակում է որձ այծ, քոշ, նոխազ։ «Աշխարհացույցում» հիշատակվում են՝ «այծ և քաղս»։

Leave a comment  
Categories: Հայրենագիտություն 5-րդ դասարան

Գործնական քերականություն

October 31, 2023

56. Բառերը գույգ- զույգ խմբավորի՛ր   ըստ  օրինակի: Եթե մոտ, նման իմաստ ունեցող բառերը հոմանիշներ են, ինչպե՞ս կկոչվեն հակառակ իմաստ ունեցողները:

Օրինակ`

բարձր — ցածր,

 տալ — վերցնել:

Միշտ, անարատ, ոչնչացնել, արատավոր, բացահայտ, թույլ, վերջին, համաձայնել, հանգստանալ, գտնել, երբեք, հավաքել, աջ, արթուն, քնած, հրաժարվել, առաջին, գաղտնի, ամուր, աշխատել, ընդունել, կորցնել, ստեղծել, վատնել, մերժել, ձախ:

Միշտ – երբեք
Անարատ – արատավոր
Ոչնչացնել – ստեղծել
Բացահայտ – գաղտնի
Թույլ – ամուր
Վերջին – արաջին
Համաձայնել – հրաժարվել
Հանգստանալ – աշխատել
Գտնել – կորցնել
Հավաքել – վատնել
Աջ – ձախ
Արթուն – քնած
Ընդունել – մերժել

57.Տրված բառերի հականիշները գրի´ր:

Սիրուն, լավ, մեծ, ներքև, ուշադիր, բարեկամ, աղքատ, կուշտ, դիտավորյալ, հիշել, վառել, դրական, հրաժեշտ տալ, հյուսել, թույլատրել, ընկնել, գումարել, թափթփել, պապանձվել, գիշեր, ելք, ավարտել, օգնել, արագացնել:

Սիրուն – տգեղ
Լավ – վատ
Մեծ – փոքր
Ներքև – վերև
Ուշադիր – անուշադիր
Բարեկամ – թշնամի
Աղքատ – հարուստ
Կուշտ – քաղցած
Դիտավորյալ – պատահական
Հիշել – մոռամա
Վառել – հանգցնել
Դրական – բացասական
Հրաժեշտ տալ – ողջունել
Հյուսել – արձակել
Թույլատրել – անթույլատրելի
Ընկնել – բարձրանալ
Գումարել – հանել
Թափթփել – հավագել
Պապանձվել – խոսել
Գիշեր – ցերեկ
Ելք – մուտք
Ավարտել – սկսել
Օգնել – խանգարել
Արագացնել – ուշացնել

58. Կետերը փոխարինի´ր ընդգծված բառերի հականիշներով:

Կենսաբանները պնդում են, որ գազանները միայն շարժվող առարկաներն են տեսնում. անշարժ կենդանին անհետանում է նրանց աչքից:

Մարդիկ դատարկ երկինք են տեսնում, իսկ ծիծեռնակի, ջրածիծառի և մի քանի ուրիշ թռչունների համար երկինքը լիքն է  միջատներով:

Գիտնականները պարզել են, որ ստորջրյա աշխարհը ոչ թե լռություն է, այլ աղմուկի աշխարհ է:

59. Առածներն ընդգծված բառերի հականիշներով լրացրո´ւ:

Անպտուղ ծառը կկտրեն, պտղաբեր ծառին քար կգցեն:

Բարին որ չլիներ, չարը աշխարհը կքանդեր:

Դևին դժոխքը ցույց չտաս, դրախտի ճանապարհը չի իմանա:

Թացն էլ չորի հետ վառվում է:

Կաթի հետ մտածը հոգու հետ դուրս կգա:

Հագուստի նորն է լավ, ընկերոջ հինը:

Մինչև չգա վերջինը, չի հիշվի առաջինը:

Leave a comment  
Categories: Մայրենի 5-րդ դասարան

Что такое адрес?

October 31, 2023

Один маленький мальчик гулял со своей мамой и потерялся. Подошёл к нему прохожий и сказал:
– Скажи адрес, я тебя домой отведу.
Мальчик обрадовался и говорит:
– Адрес.
Прохожий удивился – ничего понять не может. А мальчик обижается:
– Почему вы меня домой не ведёте? Я ведь уже сказал вам это слово:
„Адрес”. Ведите меня домой, а то я по маме соскучился.
– Адрес, – говорит прохожий, – это не просто слово, адрес – это город,
улица, дом и квартира. Вот слушай: город Москва, улица Пушкина, дом сорок пять, квартира двенадцать. А теперь ты говори.
– Город Москва, улица Пушкина, дом сорок пять, квартира двенадцать. – Это же мой адрес!– удивился прохожий.
– Ну и что? – говорит мальчик. – Разве вам жалко, если я один раз ваш
адрес скажу.
– Мне не жалко, но если я тебя по этому адресу поведу, как ты думаешь,
где мы окажемся?
– У вас дома, – догадался мальчик.
– Правильно! – обрадовался прохожий. – Но ты, наверное, хочешь не ко
мне, а к себе домой. Ты должен сказать не мой, а свой адрес. Но ты его, по- видимому, не знаешь?
И тут прибежала мама мальчика и закричала:
– Я знаю адрес этого мальчика, потому что это мой сын. Его адрес: город Москва, улица Зелёная, дом два, квартира семь.

И мама с сыном попрощались с прохожим и пошли к себе по своему
адресу, а прохожий пошёл к себе домой по своему адресу.
оказаться – հայտնվել

по-видимому – вероятно, наверное


Найдите в тексте ответы на вопросы и письменно ответьте.

  1. Что случилось с маленьким мальчиком?

Маленький мальчик потерялся.

  1. Почему прохожий не мог отвести мальчика домой?

Потому что он не знал его адрес.

  1. Знал ли мальчик свой адрес?

Нет, он не знал свой адрес.

  1. Кто помог мальчику?

Мама помогла.

  1. Что сказала мама?
    Мама сказала, что она знает адрес этого мальчика, потому что это её сын.

    Прочитайте предложения. Задайте вопросы к выделенным словам.
    1. Летит перелётная птица. 2. Маленький мальчик потерялся. 3. Тут прибежала мама мальчика. 4. Книга лежит на столе.

    1. Кто летит?
    2. Кто потерялся?
    3. Кто прибежала?
    4. Что лежит на столе?


    В русском языке все имена существительные (գոյական անուն), обозначающие людей и животных, отвечают на вопрос кто?
    кто это? – мальчик, мама, птица, собака.
    остальные существительные отвечают на вопрос что? что это? – книга, письмо, цветок, музыка, осень.

    Запишите слова в два столбика по образцу.
    Образец: Что это? Кто это? книга мальчик
    Солнце, курица, город, девочка, бабушка, волк, карандаш, упражнение, дом, улица, квартира, слово, берёза.

    Кто?
    курица
    девочка
    бабушка
    волк

    Что?
    солнце
    город
    карандаш
    упражнение
    дом
    улица
    квартира
    слово
    берёза

    Перепишите, вставляя предлоги с, со, к.
    1. Мальчик гулял со своей мамой. 2. Подошёл к нему прохожий. 3. Мама с сыном попрощались с прохожим и пошли к себе домой. 4. Машина подъехала к дому.
Leave a comment  
Categories: Русский язык 5 класс

The Adjective

October 31, 2023

ա) Կրկնություն. ածականների համեմատության աստիճանների կազմոումը -er, -est, more, most վերջավորությունների և բառերի օգնությամբ
բ) Կրկնություն. many, much, good, bad և little ածականների համեմատության աստիճանների կազմումը

Ուսումնական նյութ

Degree of Coparison

Some adjactives of two syllables add -er and -est

For adjactives ending in Y — cut Y then add -ier and -iest

Adjactives ending in -full, -less, -ing, -ed use more and most

Առաջադրանքներ

Give degrees of com­par­i­son of the fol­low­ing adjectives:
Small; young; thin; tall; fine; straight; few; easy; busy; thick; dirty; good; much; new; bad; lit­tle; many; mod­ern; rea­son­able; many; more; dear­er; best; most impor­tant; good; worse, high; cheap­est; light; less; more polite; high­er; dear; most mod­ern; bad; cheap; more impor­tant; lit­tle; bet­ter; impor­tant; high­est; dear­est; polite; worst; lighter; most polite; more mod­ern; most rea­son­able; cheap­er; most rea­son­able; most; least; lightest.

Small-smaller-the smallest
young-younger-the youngest
thin-thinner-the thinnest
tall-taller-the tallest
fine-finer-finest
straight-straighter-the straightest
few-fewer-fewest
easy-easier-the easiest
busy-busier-the busiest
thick-thicker-the thickest
dirty-dirtier-dirtiest
good-better-the best
much-more-most
new-newer-the newest
bad-worse-worst
little-less-least
many-more-most
dear-dearer-dearest
high-high­er-high­est
mod­ern-more mod­ern-most mod­ern
rea­son­able-more rea­son­able-most rea­son­able
light-lighter-lightest
cheap-cheaper-cheap­est
impor­tant-more impor­tant-most impor­tant
polite-more polite-most polite

Answer the questions:

Which is longer: an hour or a minute?

Hour

Which is high­er: a moun­tain or a hill?

Moun­tain

Which is big­ger: a ship or a car?

Ship

Which is longer: a sea or a river?

River

Which is more dif­fi­cult: to go on foot or to go by train?

To go on foot

Open the brackets:

Feb­ru­ary is colder than January.

John Anders is older than me.

Lake Baikal is deeper than this lake.

Peter is taller than Mike.

Our flat is more com­fort­able than yours.

Leave a comment  
Categories: English 5th grade

Ուսումնական աշուն 2023

October 24, 2023

Գիրքը կարդալու ընթացքում կամ հետո կատարի՛ր հետևյալ առաջադրանքները՝

  • Բլոգումդ բացի՛ր «Իմ գրադարանը» բաժինը և կարդացածդ գրքի (գրքերի) մասին պատմելիս նշի՛ր այս բաժինը:
  • Ի՞նչ գիրք ես կարդում կամ արդեն կարդացել(վերնագիրը, հեղինակի անունը):

Ավ․ Իսահակյան «Կյանքից թանկ բանը»

  • Քեզ դուր եկած ամենահետաքրքիր հատվածը կամ արտահայտությունը:

-Թռիր, սիրելիս, ազատ ու վայրի,
Թռիր ու ասա ստրուկ աշխարհքին
Թե ինչն է թանկը կյանքից ավելի…,-
Ասաց ջրերի լուսեղեն ոգին:

  • Առանձնացրո՛ւ հերոսներին, նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր նրանց:

Աղավնին – վայրի, վիրավոր
Պարիկ – քնքուշ, դալկահար

  • Գրի՛ր կարծիք կարդացածդ գրքի մասին:

Այս առակը Հետաքրքիր էր։

  • Գովազդի՛ր կարդացածդ գիրքը:

Ինձ այս առակը շատ դուր եկավ, և ես ձեզ նույնպես ձեզ խորհուրդ կտամ որ դուք էլ կարդաք։ Առակը շատ հետաքրքիր էր։

  • Ի՞նչ գիրք ես կարդում կամ արդեն կարդացել(վերնագիրը, հեղինակի անունը):

Վիլյամ Սարոյան «Ես»

  • Քեզ դուր եկած ամենահետաքրքիր հատվածը կամ արտահայտությունը։

Խոզն ասում էր.
-Մի բլիթ տվեք դդումով,
Որ ես դառնամ կլոր-կլոր,
Բայց ինչքան էլ կլորանամ, թռչող փուչիկ չեմ դառնա:

  • Առանձնացրո՛ւ հերոսներին, նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր նրանց:

  • Գրի՛ր կարծիք կարդացածդ գրքի մասին:

Այս հեքիաթը շատ ծիծաղելի և հետաքրքիր։

  • Գովազդի՛ր կարդացածդ գիրքը:

Այս հեքիաթի վերնագիրը << Ես>> է, հեքիաթի հեղինակը Վիլյամ Սարոյանն է, շատ ծիծաղելի և հետաքրքիր հեքիաթ է։

Leave a comment  
Categories: Իմ գրադարան

Լուսինը որպես Երկրի արբանյակ: Լուսնի փուլերը

October 19, 2023

Լուսինը Երկրի շուրջը պտտվող երկնային մարմին է, և այդ պատճա­ռով դրան անվանում են Երկրի բնական արբանյակ: Լուսինն  իր ծավալով մոտ 50 անգամ փոքր է երկրա­գնդից: Երկրից Լուսնի հեռավորությունը մոտ 385000 կմ է: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջը: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը  միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

Լուսինը սեփական լույս չունի: Մենք Լուսինը  տեսնում ենք, որովհետև Արեգակի լույսն ընկնում է նրա վրա և անդրադառնում դեպի մեզ: Երկրի շուրջը պտույտի հետևանքով՝ Լուսնի տեսանելի մասն անընդհատ փոփոխվում է, և մեզ երևում է տարբեր չափերով:

Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետև սկսում է փոքրանալ: Այդ գործընթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր: Լուսնի փուլերի հերթականությունը պատկերված է  նկար  1-ում:

1l                                                                                                                                                     
նկ 1

Երբ Լուսինը գտնվում է Արեգակի ու Երկրի միջև, նրա՝ դեպի Երկիր ուղղված մասը չի լուսավորվում, հետևաբար՝ տեսանելի չէ: Դա նորալուսնի փուլն է: Դրանից 1-2 օր հետո Լուսնի սկավառակի աջ կողմում սկսում է հայտնվել և աստիճանաբար մեծանալ Լուսնի բարակ եղջյուրը: Նորալուսնից մեկ շաբաթ անց արդեն երևում է Լուսնի սկավառակի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մոտավորապես ևս մեկ շաբաթ անց Լուսինը երևում է ամբողջովին լուսավորված սկավառակի տեսքով. դա լիալուսնի փուլն է: Դրանից հետո Լուսնի տեսանելի մասը սկսում է աստիճանաբար փոքրա­նալ, և մեկ շաբաթ անց նորից երևում է միայն կեսը, այնուհետև ևս մեկ շա­բաթ անց Լուսինն անհետանում է՝ վերադառնալով իր սկզբնական՝ նորալուսնի փուլին:

Դուք ինքներդ գիշերը նայելով Լուսնի եղջյուրին՝ հեշտությամբ կարող եք որոշել. աճո՞ւմ, թե՞ նվազում է նա: Եթե Լուսինը երևում է ) տեսքով, ա­պա աճման փուլում է, իսկ եթե ունի ( տեսքը, ուրեմն՝ նվազում է:
Քանի որ Լուսինը համեմատաբար մոտ է Երկրին, ուստի բավականա­չափ լավ ուսումնասիրված երկնային մարմինն է: Նույնիսկ սովորական հե­ռադիտակով կարելի է նշմարել Լուսնի մակերևույթի կառուցվածքի որոշ առանձնահատկություններ: Հզոր աստղա­դիտակների և ավտոմատ կայանների օգ­նությամբ կատարված ուսումնասիրու­թյունների շնորհիվ կազմվել է Լուսնի մա­կերևույթի մանրամասն քարտեզը:
Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:
Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետ­ևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 120 0C, իսկ գիշերն իջնում մինչև -160 0C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ինչո՞ւ է Լուսինը միշտ դեպի Երկիր ուղղված միայն մի կողմով:

Լուսինը երկրի շուրջը մեկ լրիվ պտույտ կատարում է 27 օր 7 ժ, նաև նույնքան ժամանակ իր առանցքի շուրջն է պտտվում, հետևաբար դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը  միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով

  1. Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում Լուսնի փուլերը:

27 օր 7 ժամվա ընթացքում մենք լուսնին տեսնում ենք տարբեր դիրքերով հենց այդ դիրքերը կոչվում են լուսնի փուլեր։

  1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի Լուսնի մակերևույթը:

Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: 

  1. Ինչո՞ւ Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի:

Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

  1. Ե՞րբ է մարդը ոտք դրել Լուսնի վրա:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա բարձրացավ 1969 թվականին, երբ Ապոլոն-11 տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրեջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

  1. Գիշերը նայեք Լուսնին: Նրա տեսքից որոշեք, թե մոտակա օրերին իր եղջյուրը կաճի՞, թե՞ կնվազի:

Կաճի

Leave a comment  
Categories: Բնագիտություն 5-րդ դասարան

Արեգակնային համակարգ, արեգակ, մոլորակները, Երկիր մոլորակ

October 19, 2023

Արեգակը միայնակ աստղը չէ: Ձգողության շնորհիվ՝ նա իր մոտ է պա­հում տարբեր չափեր և զանգվածներ ունեցող տարատեսակ երկնային մարմիններ: Արեգակը և նրա շուրջը պտտվող այդ մարմինների համա­խումբն անվանում են Արեգակնային համակարգ:

Արեգակնային համակարգի կենտրո­նական մարմինն Արեգակն է: Դա, ինչ­պես մնացած աստղերը, շիկացած, հսկա­յական գազային գունդ է, որը հիմնակա­նում կազմված է ջրածնից և հելիումից: Իր ծավալով Արեգակը մոտ միլիոն անգամ մեծ է Երկրից: Արեգակի մակերևույթին ջերմաստիճանը մոտավորապես 60000C աստիճան է, իսկ ընդերքում հաս­նում է մինչև 14 միլիոնի: Այդպիսի բարձր ջերմաստիճանի շնորհիվ Արեգակն անընդհատ լույս և ջերմություն է առաքում դեպի Երկիր: Առանց արեգակնա­յին էներգիայի կյանքը Երկրի վրա անհնար կլիներ:

Արեգակի շուրջը պտտվում են 8 երկնային մարմիններ, որոնք կոչվում են մոլորակներ: Դրանք, ըստ Արեգակից իրենց հեռավորության, դասա­վորված են հետևյալ հաջորդականությամբ՝ Մերկուրի (Փայլածու), Վեներա (Արուսյակ), Երկիր, Մարս (Հրատ), Յուպիտեր (Լուսնթագ), Սատուրն (Երևակ), Ուրան, Նեպտուն: Փակագծերում նշված են մոլորակների հայերեն անվանումները:

Մոլորակները գնդաձև մարմիններ են ու իրարից տարբերվում են չա­փերով, զանգվածով ու ջերմաստիճանով:

Թվարկված 8 մոլորակներն ընդունված է բաժանել երկու խմբի: Առաջին խմբի մեջ են Արեգակին առավել մոտ գտնվող մոլորակները: Դրանք են՝ Մերկուրին, Վեներան, Երկիրը և Մարսը: Այդ մոլորակները չափերով հա­մեմատաբար փոքր են, Երկրի նման կազմված են խիտ նյութից և կոչվում են երկրային տիպի մոլորակներ: Արեգակին ամենամոտ մոլորակը Մերկուրին է, իսկ Երկրին ամենամոտ մոլորակը՝ Վեներան:

Երկիրն Արեգակնային համակարգի երրորդ մոլորակն է, Արեգակի շուրջը պտտվում է մոտավորապես 150000000 կմ հեռավորության վրա: Ա­րեգակի նկատմամբ գրաված հարմար դիրքի շնորհիվ է, որ Երկրի վրա առկա են կյանքի գոյության համար անհրաժեշտ պայմաններ: Երկիրն Արե­գակից ստանում է այնքան ջերմություն, որ իր մակերևույթին ջուրը գտնվում է հիմնականում հեղուկ վիճակում. ամբողջովին չի սառչում կամ գոլորշա­նում:

Երկրորդ խմբի մոլորակներն են Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը: Դրանք իրենց զանգվածներով էապես գերազանցում են Երկ­իրը և այդ պատճառով կոչվում են հսկա մոլորակներ: Արեգակնային հա­մակարգի ամենամեծ մոլորակը Յուպիտերն է: Հսկա մոլորակներն ունեն նույն քիմիական բաղադրությունը, ինչ Արեգակը. դրանք հիմնականում կազմված են ջրածնից և հելիումից: Վերջին երկու մոլորակը երկնքում կա­րելի է տեսնել միայն աստղադիտակով, իսկ մնացածները տեսանելի են նաև անզեն աչքով:

Գիտնականները մոլորակների մասին հավաստի տեղեկություններ են ստանում ոչ միայն Երկրից աստղադիտակներով կատարվող դիտումների միջոցով, այլ նաև դեպի մոլորակներ տարբեր միջմոլորակային ավտո­մատ կայաններ ուղարկելով:

Առաջադրանք

Լրացնել բաց թողնված  բառերը

Արեգակնային հա­մակարգի ամենամեծ մոլորակը Յուպիտերն է:

Մոլորակները գնդաձև մարմիններ են ու իրարից տարբերվում են չա­փերով, զանգվածով ու ջերմաստիճանով:  Արեգակի շուրջը պտտվում են 8 երկնային մարմիններ, որոնք կոչվում են մոլորակներ:  Արեգակին ամենամոտ մոլորակը Մերկուրին է, իսկ Երկրին ամենամոտ մոլորակը՝ Վեներան:

Երկրորդ խմբի մոլորակներն են Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը:

Leave a comment  
Categories: Բնագիտություն 5-րդ դասարան

Շրջանագիծ և շրջան

October 19, 2023

1․ Ինչպիսի՞ գիծն է կոչվում շրջանագիծ։

Շրջանագիծը այնպիսի ներփակ գիծ է, որի բոլոր կետերը նույն հեռավորությունն ունեն մի կետից. այդ կետերը կոչվում է շրջանագծի կենտոն։

2․ Ի՞նչ է շրջանագծի շառավիղը։ Իսկ ի՞նչ է տրամագիծը։

Շառավիղը հատված է, որը միացնում է շրջանագծի կենտրոնը շրջանագծի ցանկացած կետի հետ: Սահմանումից հետեւում է, որ կարելի է տանել անվերջ թվով շառավիղներ, եւ դրանք բոլորը կունենան միեւնույն երկարությունը:

Եթե լարը անցնում է շրջանագծի կենտրոնով, ապա այն կոչվում է շրջանագծի տրամագիծ:

3․ Ո՞ր հատվածն է կոչվում շրջանագծի լար։
Շրջանագծի երկու կետեր միացնող հատվածը կոչվում է լար:

4․ Ի՞նչ է շրջանագծի աղեղը։
Շրջանագծի ցանկացած երկու կետեր շրջանագիծը տրոհում են երկու մասի, որոնցից յուրաքանչյուրը կոչվում է շրջանագծի աղեղ:

5․ Շրջանագծի լա՞ր է արդյոք նրա տրամագիծը։
Տրամագիծն ամենաերկար լարն է:

6․ Ի՞նչ է շրջանը։
Հարթության այն մասը, որը սահմանափակված է շրջանագծով, կոչվում է շրջան:

7․ Քանի՞ անգամ է շրջանագծի տրամագիծը մեծ նրա շառավղից։
2 անգամ

8․ Ողիղը հատում է շրջանագիծը A և B կետերում։ Ի՞նչ կետերով պիտի անցնի այդ ուղիղը, որպեսզի AB հատվածն ունենա հնարավոր ամենամեծ երկարությունը։


9․ Որտե՞ղ է գտնվում այն կետը, որի հեռավորությունը շրջանագծի կենտրոնից հավասար է շրջանագծի շառավղին։
Շրջանագծի կենտրոնում

10․Գծե՛ք մի շրջանագիծ և նրա վրա նշե՛ք երեք կետ։ Յուրաքանչյուր կետից շառավի՛ղ տարեք։

11․ Գծե՛ք երեք շրջանագիծ, որոնց կենտրոնները լինեն միևնույն կետում։

12․ Երկու շրջանագծերի կենտրոնների հեռավորությունը 10սմ է։ Շրջանագծերի շառավիղներն են՝ 3սմ և 5սմ։ Կհատվե՞ն արդյոք այդ շրջանագծերը։

13․ Գծե՛ք մի շրջանագիծ։ Ապա տարե՛ք երեք ուղիղ այնպես, որ առաջին ուղիղը չհատի շրջանագիծը, երկրորդը շրջանագծի հետ մեկ ընդհանուր կետ ունենա, իսկ երրորդը՝ երկու ընդհանուր կետ։

14․ Քանի՞ ճառագայթ է ելնում A կետից։

5

5

15․ Մեքենան, 1 ժամում անցնում է 60կմ, երկու քաղաքների միջև ճանապարհը անցել է 4 ժամում։ Քանի՞ օրում մի քաղաքից մյուսը կհասնի հետիոտնը, որը 1ժամում անցնում է 5կմ։
Լուծում՝
1) 4 x 60 = 240
2) 240 : 5 = 48
3) 48 : 24 = 20
Պատ․՝ 20 օր

16․ Քաղաքից դուրս է եկել մի բեռնատար մեքենա, որի արագությունը 60կմ/ժ է։ 1ժամ անց նրա հետևից նույն ուղղությամբ դուրս է եկել մի մարդատար մեքենա, որի արագությունը 80կմ/ժ է։ Քանի՞ ժամ անց մարդատար մեքենան կհասնի բեռնատարին։
Լուծում՝
1) 60 : 20 = 3
Պատ․՝ 3

17․ Մանկապարտեզում կա 20 հեծանիվ․ դրանց մի մասը երկանիվ է, մի մասը՝ եռանիվ։ Բոլոր հեծանիվները միասին ունեն 55 անիվ։ Քանի՞ երկանիվ հեծանիվ կա մանկապարտեզում։
Լուծում՝
20 x 2 = 40
55 – 40 = 15
15 x 3 = 45
55 – 45 = 10
10 : 2 = 5
Պատ․՝ 5, 15

Leave a comment  
Categories: Մաթեմատիկա 5-րդ դասարան